De meeste bezoekers komen naar Porto voor de port en de boottochten op de rivier, en vertrekken weer zonder te beseffen dat ze op slechts een kort tramritje afstand zijn van een van de mooiste kuststroken van Noord-Europa. Dat is echt een gemiste kans. Porto is de toegangspoort tot de Costa Verde, een zestig kilometer lange strook van goudgeel zand, granieten kapen en de branding van de Atlantische Oceaan. Deze begint bij de monding van de Douro en strekt zich in beide richtingen uit, zover als je hem maar wilt volgen.

Wat ik zo geweldig vind aan deze kust is de variatie. In de stad zelf liggen de kleine baaitjes van de Foz do Douro er prachtig bij onder een elegante promenade, perfect voor een halve dag wandelen met de zee aan de ene kant en statige villa's aan de andere kant. Een kort ritje met de metro naar het noorden brengt je naar Matosinhos, waar een uitgestrekt goudgeel strand wordt geflankeerd door een paar van de beste visrestaurants van het land. Reis nog iets verder en de kustlijn opent zich pas echt: de wilde duinen ten zuiden van de rivier richting Miramar en Aguda, de historische charme van Vila do Conde, de levendige badplaats Póvoa de Varzim en de brede zandstranden van Espinho, waar vissers hun boten nog steeds op het strand trekken naast het grootste casino van het noorden.

Het zeewater is hier koud, zelfs midden in de zomer, en de Atlantische wind heeft zowel de kustlijn als de mensen die er wonen gevormd. Maar op een heldere dag in juli, met de zon hoog aan de hemel en de golven die binnenrollen, begrijp je waarom de Portugezen zelf deze stranden uitkiezen voor hun vakantie.

Ik verken Portugal al sinds 2001 en samen met mijn Portugese vrouw heb ik ruim twintig jaar besteed aan het leren kennen van deze kustlijn: van zonnige middagen met mijn nichtjes in Matosinhos tot gure strandwandelingen in het hartje winter. In deze gids deel ik wat we hebben geleerd, zodat je een strand kunt kiezen dat past bij de dag die je in gedachten hebt, of dat nu een beschutte inham voor de kinderen is, een lange zandstrook voor een lome middag of een wilde, door de wind geteisterde kaap.

De kustlijn van Porto heeft voor elk type stranddag wel wat te bieden, van een snelle wandeling over de promenade van Foz tot een hele dag op de weidse zandstranden van de Costa Verde. Hieronder vind je mijn favorieten, inclusief de makkelijkste manier om er te komen.

Praia do Homem do Leme (6 km, bus 500)
Dit is het beste strand binnen de stadsgrenzen van Porto: een mooie kleine baai aan het noordelijke uiteinde van de Foz-promenade, omlijst door de elegante Pérgola da Foz en een reeks statige villa's aan de kust. Het ligt dichtbij genoeg om echt het gevoel te hebben dat je nog in de stad bent, en je kunt het makkelijk combineren met een ochtendje sightseeing.

Praia de Matosinhos (8 km, metrolijn A)
Het grootste en populairste strand in de buurt van Porto: een enorme strook goudgeel zand met daarachter een brede promenade en de beste visrestaurants van de regio. De vissershaven, de dokken en de cruisehaven aan de zuidkant vormen misschien niet het mooiste decor, maar het water is schoon en het zand zacht en goudkleurig. De lokale bevolking is het daar duidelijk mee eens: zodra de zon doorbreekt, stroomt de halve stad deze kant op.

Praia do Senhor da Pedra (14 km, stoptrein)
Dit is het meest schilderachtige strand ten zuiden van Porto: een brede strook lichtgeel zand met een piepkleine 17e-eeuwse kapel op een rotspartij in de branding. De omgeving is een stuk wilder dan de stranden dichter bij de stad, en de stoptrein vanaf São Bento zet je af op tien minuten lopen van het zand.

Praia da Aguda (20 km, stoptrein)
Het beste familiestrand van de regio: een beschutte baai waar de golven rustiger zijn dan aan de rest van deze kust en waar een actieve vissersgemeenschap nog elke ochtend de boten het strand op trekt. Dit is het strand waar ik mijn nichtjes mee naartoe neem.

Praia da Azurara, Vila do Conde (27 km, metrolijn B)
Een 6 km lange boog van bleek zand met daarachter duinen en verder eigenlijk helemaal niets. Het strand strekt zich uit naar het zuiden vanaf de monding van de rivier de Ave en blijft zelfs in de zomer opvallend rustig. Het is een goede keuze als je in het hoogseizoen op zoek bent naar ruimte en stilte, en een van mijn favoriete plekken om buiten het seizoen te surfen.

Praia de Espinho (18 km, stadstrein)
Dit is het levendigste badplaatsstrand ten zuiden van Porto: 8 km goudgeel zand voor een stad die enorm populair is bij de Portugezen zelf. Kleurrijke vissersboten worden hier nog steeds op het strand getrokken naast het grootste casino van het noorden, en de golven zijn goed genoeg om er internationale kampioenschappen te houden.

Praia de Costa Nova (75 km, trein naar Aveiro en dan de bus)
Het meest karakteristieke strand binnen bereik van Porto, bekend om de beroemde zuurstokgestreepte strandhuisjes. Deze werden vroeger zo geschilderd dat vissers ze door de Atlantische mist heen konden herkennen. Het zand zelf strekt zich kilometerslang uit achter beschermende duinen.

De kaart hieronder toont de locaties van mijn favoriete stranden (gele markeringen) en mijn favoriete badplaatsen (groene markeringen), zodat je je reis kunt plannen op basis van waar je verblijft.

De top 10 stranden: 1) Praia do Senhor da Pedra (Miramar) 2) Praia Redonda (Póvoa de Varzim) 3) Praia da Azurara (Vila do Conde) 4) Praia das Sereias (Espinho) 5) Praia da Ladeira Norte (Vila do Conde) 6) Praia das Pedras do Corgo (Lavra) 7) Praia da Aguda (Aguda) 8) Praia de Matosinhos 9) Praia do Homem do Leme (Porto) 10) Praia do Carneiro (Porto)
De top 5 badplaatsen: 1) Vila do Conde 2) Costa Nova 3) Póvoa de Varzim 4) Espinho 5) Miramar

Na meer dan twintig jaar stranddagen langs deze kust heb ik een handvol favoriete plekken waar ik steeds weer naar terugkeer, afhankelijk van het soort dag dat ik in gedachten heb.

Voor een eenvoudig dagje strand met het openbaar vervoer ga ik naar het zuiden, naar Praia do Senhor da Pedra of Praia da Aguda. Deze twee stranden liggen naast elkaar op dezelfde strook lichtgekleurd zand en bieden samen alles wat ik zoek in een Portugese stranddag: schoon Atlantisch water, een gemoedelijke lokale sfeer en een café aan de rand van het strand voor een uitgebreide lunch. De stoptrein vanaf São Bento zet je binnen veertig minuten af in Miramar of Aguda, en van daaruit loop je zo naar beide stranden.

Voor een langere dag waarbij ik het strand combineer met een stadje dat de moeite waard is om te verkennen, trek ik naar het noorden naar Vila do Conde en Praia da Azurara. Dit is het uitstapje waar ik vrienden en familie mee naartoe neem als ze op bezoek zijn, zodat ze de regio echt goed leren kennen. De metro vanuit Porto brengt je er direct naartoe. Een uitgestrekt strand met duinen in een natuurreservaat, gecombineerd met een charmant historisch centrum en een 16e-eeuws klooster: veel beter dan dit wordt het niet op één dag.

Wanneer ik maar een halve dag de tijd heb en dicht bij de stad wil blijven, ga ik naar Praia do Homem do Leme aan het noordelijke uiteinde van de promenade van Foz, of soms naar een van de kleinere baaitjes die iets zuidelijker aan hetzelfde stuk liggen. Bus 500 vanaf Praça da Liberdade brengt je er in twintig minuten naartoe, en de wandeling terug langs de kust is het halve plezier.

Als ik zin heb in een levendigere middag dicht bij de stad, pak ik de metro (of een Uber) naar Praia de Matosinhos. Door de vissershaven en de cruiseterminal aan het ene uiteinde is het lang niet de mooiste plek aan deze kust, maar het strand is breed, de golven zijn betrouwbaar en de visrestaurants aan de Rua Heróis de França behoren tot de beste van het land voor lunch of diner.

Als ik op pad ben met vrienden met jonge kinderen, neem ik ze mee naar Praia de Leça da Palmeira, iets verder de kust op, net voorbij de haven van Matosinhos. Hier vind je de Piscinas de Marés, de beroemde zeewaterzwembaden van Álvaro Siza die in de rotsen zijn uitgehouwen en waar je het veiligst kunt zwemmen van de hele kust van Porto. Zo is iedereen tevreden, vooral op winderige zomerdagen wanneer de open Atlantische Oceaan te ruig is voor de kleinere zwemmers.

De Piscinas de Marés bij Leça da Palmeira, ideaal voor gezinnen met jonge kinderen

Waar de Douro uiteindelijk de Atlantische Oceaan ontmoet, verandert het karakter van de stad. De granieten gebouwen en betegelde gevels van het centrum maken plaats voor weidse luchten, de zilte zeelucht en een aaneenschakeling van kleine zandbaaitjes, onderbroken door donkere rotspartijen. Dit is de kustlijn van Foz do Douro, een drie kilometer lange strook stranden langs de meest welvarende wijk van de stad, en de makkelijkste plek om van zand en zee te genieten zonder Porto te verlaten.

Eerlijk is eerlijk: dit zijn niet de mooiste stranden van deze kust. Het zand is grover, de baaitjes zijn kleiner en de Atlantische wind heeft er vrij spel. Als je de tijd hebt om verder naar het noorden of zuiden te reizen, vind je betere plekken. Wat de stranden van Foz daarentegen bieden, is gemak en sfeer. Een geregelde bus vanaf Praça da Liberdade zet je binnen twintig minuten op het zand, de boulevard erachter leent zich uitstekend voor een wandeling op een zomerse dag en aan de Avenida do Brasil, die achter de stranden langs loopt, vind je een aantal van de meest stijlvolle bars en restaurants van de stad. Of je nu komt voor een middagje op het strand, een kustwandeling met de Atlantische Oceaan aan je zijde of een drankje bij zonsondergang: de kustlijn van Foz is moeilijk te overtreffen.

De stranden zelf liggen van zuid naar noord in een aaneengesloten reeks, elk verscholen tussen rotsachtige landtongen.

Praia do Carneiro is het meest zuidelijke strand en ligt bijna bij de monding van de Douro zelf. Het 17e-eeuwse Fortaleza de São João da Foz torent erbovenuit en een lange granieten golfbreker strekt zich uit tot in de riviermonding, waardoor een deel van het strand beschut ligt.

Ten noorden van Carneiro liggen Praia do Ourigo, Praia dos Ingleses en Praia da Luz, drie kleine baaitjes die bijna in elkaar overlopen. Praia dos Ingleses, het 'Strand van de Engelsen', ontleent zijn naam aan de Britse gemeenschap die door de handel in port naar Porto werd getrokken en er in de 19e eeuw een gewoonte van maakte om hier van de zeelucht te genieten. Alle drie de stranden hebben een vergelijkbaar karakter, met goudgeel zand, granieten rotspartijen aan beide uiteinden en een handvol bars en restaurants aan de weg erachter.

Praia do Ourigo

Hierna volgen de bredere zandstranden van Praia de Gondarém en Praia do Molhe, het populairste gedeelte van de kustlijn van Foz. Achter het strand prijkt de Pérgola da Foz, een lange, gebogen neoclassicistische pergola uit de jaren dertig. Deze is gebaseerd op de Promenade des Anglais in Nice en werd gebouwd op verzoek van de vrouw van de burgemeester, die tijdens een reis naar de Franse Rivièra als een blok voor het origineel was gevallen. Het is de meest romantische plek in Porto voor een zonsondergang. Op een heldere zomeravond staan de balustrades vol met stelletjes die de zon in de Atlantische Oceaan zien zakken.

Het noordelijke uiteinde van de kustlijn van Foz eindigt bij Praia do Homem do Leme, het grootste van de stadsstranden, gelegen vlak voor het punt waar de kust richting Matosinhos buigt. Met een brede boog zand, een klein groen park erachter en een speeltuintje, is dit het strand in Foz dat ik zou kiezen voor een echte middag op het zand als je met kinderen op stap bent.

Pérgola da Foz

Reizen naar de stranden van Foz
Bus 500 is de enige verstandige manier om deze kustlijn met het openbaar vervoer te bereiken. De bus vertrekt ongeveer elke vijftien minuten vanaf Praça da Liberdade in het centrum van Porto, volgt de Douro tot aan de monding en rijdt vervolgens de hele boulevard af voordat hij doorrijdt naar Matosinhos. De rit duurt ongeveer vijfentwintig minuten en de bus stopt op korte loopafstand van elk strand langs de route.

Een Z2-ticket op de Andante-kaart kost € 1,40, of € 2,50 als je bij de chauffeur aan boord betaalt. Eerlijk gezegd bestel ik voor het gemak vaak gewoon een Uber: een ritje kost meestal zo'n € 5 tot € 6, en je hoeft niet te wachten.

Waar de stranden van Foz vooral draaien om gemak, draait het bij Matosinhos om de omvang: een lange boog van lichtgekleurd zand die zich over anderhalve kilometer uitstrekt, van de golfbreker van Leixões in het noorden tot het Castelo do Queijo aan het zuidelijke uiteinde. Dit is het grootste strand binnen handbereik van Porto, en het strand dat volstroomt zodra de zomerzon zich laat zien.

Ik zal niet doen alsof dit een idyllische plek is. De haven van Leixões ligt direct ten noorden van het strand en de cruiseterminal torent boven de havenmuur uit. Op een grijze dag is het industriële decor lastig te negeren. Maar diezelfde massieve golfbrekers die de haven beschermen, bieden het noordelijke deel van het strand ook beschutting tegen de heersende wind en temmen de sterke stromingen van de Atlantische Oceaan. Bovendien is het zand in de loop der decennia gestaag aangevuld door de havenautoriteit. Op een warme zomerdag, met het brede strand vol gezinnen en de surfscholen buiten de branding, heeft Matosinhos een energie die geen enkel ander strand in de regio kan evenaren.

Helder water en goudgeel zand; er is een reden waarom Matosinhos zo populair is

Surfen in Matosinhos
In Matosinhos leert het grootste deel van Porto surfen, en na vijfentwintig jaar de surflessen op zaterdagochtend in een rij op het zand te hebben zien staan, kan ik je vertellen waarom. Het noordelijke deel van het strand, beschut door de havenmuur van Leixões, zorgt voor de milde, voorspelbare 'whitewash' die beginners nodig hebben, terwijl de langere 'beach breaks' verder naar het zuiden geschikt zijn voor degenen die al weten wat ze doen. Er zijn meer dan twintig surfscholen actief op dit strand, en voor ongeveer € 15 kun je meestal wel een board en wetsuit huren voor een paar uur. In de herfst- en lentemaanden zijn de golven het mooist, en als je nog nooit hebt gesurft, is dit een van de makkelijkste plekken in Europa om te beginnen.

De visrestaurants
De reden dat de meeste mensen in Porto naar Matosinhos gaan, is om te eten. In de Rua Heróis de França, één straat achter de boulevard, vind je meer dan veertig visrestaurants op een rij. Bij de meeste worden hele vissen gegrild op houtskoolgrills op de stoep ervoor.

Mijn twee vaste adresjes zijn O Gaveto en Lage Senhor do Padrão. O Gaveto, aan het einde van de Rua Roberto Ivens, is de formele favoriet van de wijnhandelaren in Porto en de plek waar ik mijn familie mee naartoe neem voor een speciale maaltijd. Lage Senhor do Padrão biedt een eerlijke lunch met gegrilde vis voor een goede prijs, geserveerd in een eetzaal met granieten muren op korte loopafstand van het strand.

Reizen naar Matosinhos
De metro is de makkelijkste manier om er te komen. Lijn A (de blauwe lijn) rijdt in ongeveer vijfentwintig minuten van Trindade in het centrum van Porto naar Matosinhos Sul, de halte die het dichtst bij het strand ligt. Een Z3-enkele reis op de Andante-kaart kost € 1,80 en het strand ligt op vijf minuten lopen van het station.

Veel stranden van Porto zijn zeer geschikt voor kinderen en gezinnen. Ze zijn over het algemeen van hoge kwaliteit (goed onderhouden en met schoon water) en zijn erg geliefd bij Portugese gezinnen. Tijdens het zomerseizoen houden strandwachten toezicht op de populairste stranden.

Pas wel op tijdens het zwemmen, want er kunnen krachtige golven, verborgen rotsen of sterke stromingen voorkomen; zwem alleen op plekken waar staat aangegeven dat het veilig is. Veilig zwemwater vind je onder andere bij de zwembaden van Piscina das Marés bij Praia de Leça da Palmeira, de beschutte baai bij Praia da Aguda en de noordkant van Praia de Matosinhos. Zoals we in het vorige gedeelte al schreven, is het zeewater altijd behoorlijk fris.

Voor een strandvakantie met het gezin aan de Costa Verde raden we Costa Nova (vlak bij Aveiro) of Póvoa de Varzim aan.

Vakantietip: Zonnebrandcrème is erg duur in Portugal, dus neem die gewoon mee van huis.

Het strand van Espinho is een van de grootste van de regio en strekt zich uit over 17 km.