De fout die de meeste mensen bij hun eerste bezoek maken, is dat ze de Ribeira en de portwijnkelders voor het hele verhaal aanzien. Daarna vertrekken ze met het knagende gevoel dat ze iets hebben gemist. En dat klopt ook. Porto beloont de reiziger die zorgvuldig plant en veel loopt. Goed benut zijn 48 uur net genoeg om te begrijpen waarom deze granieten stad aan de Douro haar naam aan een land heeft gegeven.

De opzet van een goed tweedaags bezoek is niet ingewikkeld. De ene dag is voor de historische kern, door UNESCO tot werelderfgoed verklaard: een wirwar van keienstraatjes, barokke kerken en betegelde gevels. Die kern klimt vanaf de rivier omhoog naar de statige boulevards van Baixa. De andere dag is voor de zuidoever in Vila Nova de Gaia, waar de portwijnkelders al drie eeuwen wijn op eikenhouten vaten laten rijpen. Daarna volgt een middag aan de kust in Foz of in de tuinen van het Palácio de Cristal. Je gaat veel lopen, je loopt meer trappen op dan je had verwacht en je gaat heel goed eten. Heb je maar 48 uur? Weersta dan de verleiding om er een dagtocht naar de Dourovallei of een snel uitstapje naar Guimarães aan vast te plakken. Porto zelf vult elk uur dat je de stad geeft.

Wij schrijven al sinds 2001 over Portugal. We hebben naaste familie in Porto, en daardoor is de stad al vijfentwintig jaar ons tweede thuis. In deze gids putten we uit al die jaren om je een helder plan voor je 48 uur te geven. Daar horen ook de kleine keuzes bij die van een goed bezoek een onvergetelijk bezoek maken: aan welke kant van de rivier je naar de zonsondergang kijkt, welke portwijnkelder je reserveert en welke tram je naar Foz neemt.

Dag 1, ochtend: Begin op de statige pleinen van de Cordoaria en de Baixa, waar Porto zich van zijn deftigste kant laat zien. De betegelde gevel van de Igreja do Carmo, de rij die zich vanuit de Livraria Lello naar buiten slingert en het imposante, breed uitgestrekte stadhuis, de Câmara Municipal, liggen allemaal op een paar minuten lopen van elkaar.

De prachtige azulejo's op de gevel van de Igreja do Carmo.

Dag 1, middag: Daal af naar het historische centrum van de stad. De smalle straatjes van de wijken Sé en Ribeira kronkelen zonder duidelijke logica richting de rivier en komen ineens uit bij de grote granieten kathedraal, de Sé, of bij de kleurrijke kade beneden. Verdwaal hier gerust. De verkeerde afslagen zijn meestal de beste.

De kleurrijke huizen van de Ribeira langs de oever van de Douro.

Dag 1, avond: Loop over het bovenste dek van de Ponte Luís I naar de overkant en kijk vanuit de Jardim do Morro hoe de zon achter de stad zakt. Wandel daarna terug naar de Ribeira voor een etentje aan het water, en is de avond dan nog lang niet voorbij, ga dan naar boven, naar de bars rond de Rua da Galeria de Paris.

Een romantisch diner met uitzicht op de Ponte Luís I.

Dag 2, ochtend: Steek de rivier over naar Vila Nova de Gaia, waar de porthuizen hun port al drie eeuwen in eikenhouten vaten laten rijpen. Doe een rondleiding door een van de kelders en maak daarna een korte boottocht over de Douro, zodat je beide steden eens vanaf een andere kant ziet.

De portkelders, historische panden en kabelbaan aan de kade van Vila Nova de Gaia.

Dag 2, middag: Neem de historische tram Linha 1 naar Foz do Douro en wandel over de boulevard waar de rivier eindelijk uitmondt in de Atlantische Oceaan. Probeer bij een van de strandbars aan te komen als de zon begint te zakken, zodat je met een koud drankje in je hand ziet hoe hij in de oceaan ondergaat.

De Pérgola da Foz, met uitzicht op de Praia do Molhe en de Atlantische Oceaan.

Dag 2, middag (alternatief): Slaat het weer om, ruil de kust dan in voor een culturele middag in het Nationaal Museum Soares dos Reis, gevestigd in een elegant neoclassicistisch paleis. Slenter daarna op je gemak door de tuinen van het Palácio de Cristal ernaast, waar pauwen over de gazons scharrelen en je vanaf de terrassen een van de mooiste uitzichten over de Douro hebt.

Op de interactieve kaart hieronder zie je de hoogtepunten van deze tweedaagse tour door Porto, met voor elke dag een stadswandeling. (Let op: zoom uit om alle punten te zien)

Dag 1 (groen) 1) Treinstation São Bento 2) Sé-kathedraal 3) Wijk Ribeira 4) Igreja de São Francisco 5) Palácio da Bolsa 6) Rua das Flores 7) Torre dos Clérigos 8) Igreja do Carmo 9) Livraria Lello 10) Avenida dos Aliados 11) Ponte Luís I 12) Uitzichtpunt Jardim do Morro
Dag 2, ochtend (geel) 13) Caves Cálem 14) Caves Sandeman 15) Caves Ferreira 16) Half Rabbit (kunstwerk) 17) WOW Porto
Dag 2, middag (blauw) 18) Jardim do Passeio Alegre 19) Forte de São João Baptista 20) Pérgola da Foz 21) Mercado do Bolhão 22) Mercado Bom Sucesso 23) Museu de Arte Contemporânea de Serralves 24) Museum Soares dos Reis 25) Tuinen van het Palácio de Cristal 26) Dragão-stadion (FC Porto)

Hieronder vind je links naar onze specifieke gidsen, waar je misschien nog meer aan hebt:
Een stadswandeling door Porto (voor je eerste dag in Porto)
Welke portkelder in Vila Nova de Gaia moet je bezoeken? (voor je tweede dag)
Een tour door de wijk Foz (voor je tweede dag)
De mooiste stranden van Porto (voor je tweede dag, in de zomer)

In het hoogseizoen is de vraag naar accommodatie erg groot, dus we raden je aan je hotelkamer nu al te boeken, voordat alles vol zit. Vul je vakantiedata in het zoekvak hieronder in om de actuele prijzen en beschikbaarheid te bekijken:

De eerste ochtend kun je het best besteden aan Baixa en de aangrenzende wijk Cordoaria, die samen het statige bestuurlijke en commerciële centrum van Porto vormen. Als monumentale centrum van de stad kenmerkt het gebied zich door brede lanen, ruime pleinen en indrukwekkende architectuur uit het begin van de 20e eeuw.

Een logisch startpunt is de Avenida dos Aliados, de prachtige centrale boulevard van Porto. Aan weerszijden van deze statige, glooiende laan staan rijkversierde granieten gebouwen, en aan de noordkant wordt hij bekroond door het imposante Câmara Municipal do Porto (het stadhuis). Vanuit deze buurt loopt de Rua de Santa Catarina, de belangrijkste winkelstraat van de stad, waar je ook het historische Café Majestic vindt. Het café is een bezoek waard vanwege het weelderige belle-époque-interieur met houtsnijwerk, spiegels en kroonluchters.

Het stadhuis van Porto dateert uit de jaren twintig van de vorige eeuw, maar oogt door de neogotische stijl veel ouder

Loop je een stukje naar het westen, dan kom je bij een groepje van de bekendste bezienswaardigheden van Porto. De Torre dos Clérigos, een barokke klokkentoren, is hét symbool van de skyline van de stad; wie naar de top klimt, wordt beloond met een weids panoramisch uitzicht. Vlakbij staat de Igreja do Carmo, beroemd om het enorme blauw-witte tableau van azulejo's dat de hele zijgevel bedekt. In deze buurt vind je ook Livraria Lello, een boekwinkel die bekendstaat om het betoverende neogotische interieur en de sierlijke trap. Omdat de winkel zo ontzettend populair is, heb je voor een bezoek een vooraf gereserveerd ticket nodig.

Verder naar het zuiden ligt station São Bento, dat veel meer is dan een vervoersknooppunt. De grote hal is een ware kunstgalerie, met wanden vol zo'n 20.000 azulejo's die taferelen uit de geschiedenis van Portugal uitbeelden. Vanaf het station loop je via de autovrije Rua das Flores heerlijk naar beneden, richting de rivier. In deze sfeervolle straat zitten traditionele juweliers, zelfstandige winkeltjes en cafés. Hier vind je ook het Museu da Misericórdia do Porto (MMIPO), waar het belangrijke 15e-eeuwse schilderij "Fons Vitae" hangt.

De ochtend kun je afsluiten met een lunch. Wil je echt eten zoals de inwoners van Porto, dan is dit het moment om een Francesinha te proberen, het kenmerkende gerecht van de stad. Deze stevige sandwich zit vol verschillende soorten vlees, is bedekt met gesmolten kaas en wordt geserveerd in een volle saus op basis van bier en tomaat.

De veelgefotografeerde Igreja do Carmo is bedekt met gedetailleerde tegelschilderingen

's Middags duik je in de oudste wijken van de stad: Sé op de heuvel en Ribeira aan het water. Samen vormen deze twee wijken de historische kern van Porto, die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat en een sterk contrast laat zien tussen de plechtige oorsprong van de stad en het levendige handelscentrum.

De wijk Sé, rond de imposante kathedraal, is het eeuwenoude religieuze centrum en verdedigingsbolwerk van Porto. De Sé do Porto zelf is een prachtige kathedraal die eruitziet als een vesting en teruggaat tot de 12e eeuw. Het massieve romaanse exterieur staat in contrast met het rijker versierde interieur, met onder meer een indrukwekkend zilveren altaarstuk en een gotische kruisgang vol azulejo's. Het grote terras voor de kathedraal is een van de mooiste uitkijkpunten van Porto. Op korte loopafstand ligt de Igreja de Santa Clara, een kerk waarvan de sobere gevel een adembenemend interieur vol uitbundig verguld houtsnijwerk (talha dourada) verbergt. Overal in de wijk vind je bovendien resten van de Muralha Fernandina, de middeleeuwse stadsmuur uit de 14e eeuw.

Beneden aan de rivier ligt de wijk Ribeira, de bruisende en kleurrijke ziel van Porto. Ribeira was van oudsher het centrum van de rivierhandel, en het doolhof van smalle steegjes en hoge, kleurige huizen herken je meteen. Het middelpunt van de wijk is de Praça da Ribeira, een levendig en schilderachtig plein aan het water, vol restaurants en cafés.

In Ribeira staan ook twee van de spectaculairste gebouwen van Porto, pal naast elkaar:
• Igreja de São Francisco: Deze kerk heeft een vrij sober gotisch exterieur dat niets verraadt van de verbluffende rijkdom binnenin. Het interieur is een meesterwerk van barokke kunst: bijna elk oppervlak is bedekt met verfijnd en rijkelijk verguld houtsnijwerk.

• Palácio da Bolsa: De voormalige effectenbeurs uit de 19e eeuw is een monument voor de handelsmacht van de stad. Het prachtige interieur kun je alleen bekijken met een rondleiding. Je ziet onder meer de Hal van de Naties met de glazen koepel (Pátio das Nações), en de rondleiding eindigt in de buitengewone Arabische Zaal (Salão Árabe), een weelderige zaal, rijk versierd in neo-Moorse stijl.

Een avondrondvaart over de Douro is ontspannen en laat je het indrukwekkende stadsbeeld van Porto vanuit een heel andere hoek zien. Vanaf het water zie je de steile, terrasvormige hellingen van zowel Porto als Vila Nova de Gaia oprijzen, waardoor je goed ziet hoe groot de stad werkelijk is.

De tocht staat bekend als de 'Six Bridges Cruise', omdat de route onder de bruggen door voert die de twee steden met elkaar verbinden. Je vaart onder de indrukwekkende betonnen boog van de Ponte da Arrábida bij de monding van de rivier door, ziet het kunstige ijzerwerk van de Ponte Maria Pia (een project van het bedrijf van Gustave Eiffel) en glijdt onder het bekendste bouwwerk van de stad door, de dubbeldekse Ponte de Dom Luís I.

Rondvaarten duren meestal ongeveer 50 minuten en vertrekken regelmatig vanaf de kades in zowel Ribeira als Vila Nova de Gaia. Het is verstandig om vooraf te reserveren, vooral voor de tochten rond zonsondergang, want die zijn in het hoogseizoen van juni tot september erg populair.

De tweede dag begin je aan de overkant van de rivier, in Vila Nova de Gaia. Officieel is het een aparte stad, maar Gaia is onlosmakelijk met Porto verbonden, want hier ligt van oudsher het centrum van de wereldberoemde portwijnhandel. Het middelpunt van elk bezoek is de levendige boulevard langs het water, de Avenida de Diogo Leite, met een prachtig uitzicht op de kleurrijke wijk Ribeira aan de overkant. Langs de kade liggen de karakteristieke platbodems, de Barcos Rabelos: de traditionele boten waarmee vroeger de wijnvaten stroomafwaarts over de rivier werden vervoerd.

Een bezoek aan een portwijnkelder
De belangrijkste reden om naar Gaia te gaan, is een rondleiding door een van de historische portwijnkelders. Dit zijn geen wijngaarden, maar enorme kelders (of caves) waar de wijn, die veel verder stroomopwaarts in de Dourovallei wordt gemaakt, naartoe wordt gebracht om te worden geblend, te rijpen en te verouderen. Eeuwenlang werden de vaten met de Barcos Rabelos de Douro af naar deze kelders vervoerd, waarvan je de namen op de daken langs de helling ziet staan.

Bijna alle bekende portproducenten, zoals Graham's, Taylor's, Sandeman en Cálem, zitten hier en bieden rondleidingen aan. Tijdens een doorsnee rondleiding hoor je meer over de geschiedenis van port, het bijzondere productieproces en het verhaal van het huis zelf, en je sluit af met een begeleide proeverij van verschillende soorten port. De hele dag door zijn er rondleidingen in meerdere talen, maar reserveren is echt aan te raden, zeker bij de populairste producenten of in het hoogseizoen.

WOW: een moderne culturele wijk
Iets hoger op de heuvel, boven de kade, ligt WOW (World of Wine), een uitgestrekte wijk vol cultuur en gastronomie in prachtig gerestaureerde portwijnkelders. WOW is niet één attractie, maar een verzameling van zeven verschillende musea, met daarnaast talloze restaurants, cafés en winkels. De belangrijkste tentoonstellingen zijn The Wine Experience, over het hele proces van het wijnmaken, Planet Cork, gewijd aan de voor Portugal zo belangrijke kurkindustrie, en The Chocolate Story.

Meer dan alleen portwijnkelders
Port is de grote trekpleister, maar aan de kade van Gaia valt nog meer te zien. Verstopt in een zijstraat vind je de Half-Rabbit, een opvallend stuk straatkunst van de Portugese kunstenaar Bordalo II, vernuftig gemaakt van gerecyclede materialen.

Voor het mooiste uitzicht neem je de Teleférico de Gaia, een kabelbaan die van de lager gelegen kade langs de steile helling omhoog zweeft. De rit zelf geeft je al een fantastisch zicht op de rivier en de stad. Het bovenste station van de kabelbaan ligt naast het Mosteiro da Serra do Pilar, een zestiende-eeuws klooster met een bijzondere ronde kerk. Vanaf het grote terras heb je misschien wel het allermooiste panorama op de Ponte Luís I en het hele historische stadsbeeld van Porto.

Het straatkunstwerk 'Half-Rabbit' is een van de opvallendste bezienswaardigheden van Vila Nova de Gaia

Voor de middag van de tweede dag heb je twee uitstekende opties die flink van elkaar verschillen: een bezoek aan Foz aan de kust, of een verkenning van de tuinen en musea rond het Palácio de Cristal.

Middagoptie 1: Foz aan de kust
De wijk Foz ligt op de plek waar de Douro uitmondt in de Atlantische Oceaan en is een heel ander decor dan het historische centrum van Porto. Het is een welvarende woonwijk die bekendstaat om haar boulevards langs de oceaan, kleine strandjes en een rustiger tempo. Er zijn twee delen die de moeite waard zijn: het laatste stuk langs de rivier en de open Atlantische kust.

Langs de rivier is de Jardim do Passeio Alegre een prettige, schaduwrijke tuin en een goed vertrekpunt. In deze omgeving staan statige villa's en hier ligt ook het eindpunt van de historische tramlijn 1. Vanuit de tuin loopt een pad langs de Fortaleza de São João da Foz uit de 16e eeuw, een fort dat ooit de monding van de Douro bewaakte.

Het bekendste onderdeel van de wijk is de boulevard langs de Atlantische Oceaan. Hier staat de Pérgola da Foz, een klassieke zuilengalerij uit de jaren dertig die is uitgegroeid tot een van de herkenbaarste plekken van de stad. De kust zelf is een afwisseling van kleine zandbaaien zoals Praia do Molhe en rotspunten waar lokale vissers graag staan. Langs de lange boulevard, die noordwaarts doorloopt richting Matosinhos, vind je talloze cafés en bars, en dat maakt het een ideale plek om de zon in de oceaan te zien zakken.

Zo kom je er: Foz bereik je het mooist met de historische tram 1, die vanaf halte Infante bij de Igreja de São Francisco een schilderachtige rit langs de rivier maakt. Een alternatief is bus 500 vanuit het centrum: die is sneller en rijdt vaker.
Gerelateerde artikelen: De wijk Foz

De kleine vissershaventjes langs de kalme Douro, waar de rivier de stad verlaat

De Pérgola da Foz is een van de romantischste plekken in Porto om de zonsondergang te zien

Middagoptie 2: de tuinen van het Palácio de Cristal en de museumbuurt
Heb je zin in een wat culturelere middag, dan biedt de omgeving van het Palácio de Cristal een combinatie van kunst, geschiedenis en een van de mooiste stadsparken van Porto.

De Jardins do Palácio de Cristal zijn de grootste trekpleister. Deze uitgestrekte terrastuinen liggen op een granieten heuvel en bieden enkele van de weidsste panorama's over de Douro, de Arrábida-brug en Vila Nova de Gaia. De tuinen bestaan uit verschillende themadelen, waaronder een rozentuin en een geurtuin, verbonden door bomenlanen waar pauwen vrij rondscharrelen. Het park dankt zijn naam aan een 19e-eeuwse tentoonstellingshal van ijzer en glas die niet meer bestaat; op die plek staat nu een groot, modern koepelpaviljoen (de Super Bock Arena).

Naast het park liggen twee belangrijke musea:
• Museu Nacional Soares dos Reis: Dit museum, het eerste nationale museum van Portugal, is gevestigd in het elegante, neoclassicistische Palácio das Carrancas. De omvangrijke collectie richt zich op Portugese kunst van de 16e tot de 20e eeuw, met als sterkste punt de schilder- en beeldhouwkunst uit de 19e eeuw, waaronder werk van de naamgever, António Soares dos Reis.

• Museu Romântico da Quinta da Macieirinha: Dit museum biedt een bewaard gebleven inkijkje in het leven van de welgestelde burgerij van Porto in de 19e eeuw. Het huis is ingericht zoals het er in de romantiek uitgezien zou hebben en staat bekend als het laatste woonhuis van de verbannen koning van Sardinië, Carlo Alberto, die hier in 1849 overleed. Je krijgt er een gedetailleerd beeld van de sierkunst en de levensstijl van die tijd.

Het uitzicht over Porto vanuit de Jardins do Palácio de Cristal

Het Museu Nacional Soares dos Reis

Voor een onvergetelijke laatste avond vind je in de bars en clubs van de wijk Galerias het drukste en levendigste uitgaansleven van de stad. De wijk draait om de Rua da Galeria de Paris en de parallel lopende Rua de Cândido dos Reis, op korte loopafstand van de universiteit. De wijk staat bekend om de grote verscheidenheid aan uitgaansgelegenheden, van stijlvolle cocktailbars tot traditionele kroegen en plekken met livemuziek.