Waar de Douro eindelijk de Atlantische Oceaan bereikt, verandert Porto van karakter. De granieten woonblokken en betegelde gevels van het centrum maken plaats voor weidse luchten, zilte zeelucht en een kustlijn van kleine zandbaaien, onderbroken door donkere rotspunten. Dit is Foz do Douro, de meest welgestelde wijk van de stad en de plek waar Porto even uitademt.

Foz heeft twee heel verschillende gezichten, en ik raad je aan om voor allebei tijd te nemen. De Atlantische kant is wild en theatraal, een reeks kleine stranden waar de golven met flink wat kracht aan land rollen, met daarachter de chique Avenida do Brasil en de rij stijlvolle restaurants en bars. De zuidkant, waar de rivier haar laatste stuk naar zee aflegt, is een stuk zachtaardiger: schaduwrijke tuinen, promenades langs het water en bankjes waar de inwoners van Porto met de krant komen zitten. Als wachter tussen die twee staat de Fortaleza de São João da Foz, een zestiende-eeuws fort dat al bijna vierhonderd jaar over de riviermonding waakt. Ik krijg nooit genoeg van de wandeling naar de vuurtoren van Felgueiras op de punt van de lange zeewering, behalve wanneer de Atlantische Oceaan tekeergaat.

Wat ik het mooiste vind aan Foz is dat maar weinig bezoekers hier terechtkomen. De meesten blijven in de Ribeira en bij de portkelders van Gaia, wat betekent dat je de Pérgola bij zonsondergang, de geplaveide steegjes van Foz Velha en de lange wandeling langs de rivier grotendeels voor jezelf alleen hebt. Zelf kom ik het liefst aan met de historische tram van Linha 1, die langzaam langs de rivieroever rammelt vanaf de kerk van São Francisco en je afzet bij de tuin Passeio Alegre, in wat aanvoelt als een heel andere stad.

Ik schrijf al sinds 2001 over Portugal, en omdat de familie van mijn Portugese vrouw in de buurt woont, is Porto al vijfentwintig jaar ons tweede thuis. In deze gids deel ik wat we hebben geleerd, zodat je een middag, of een hele dag, kunt plannen met het beste van de wijk en de kust aan weerszijden ervan.

De Pérgola da Foz - Een door het neoclassicisme geïnspireerde pergola uit de jaren dertig, die zich uitstrekt langs het strand Praia do Molhe en de meest romantische plek van Porto is om de zonsondergang te zien.

De stranden van Foz - De pittoreske zandstranden langs de kustlijn van Foz, perfect voor een warme zomerdag. De beste stranden zijn Praia do Carneiro, Praia dos Ingleses en Praia de Gondarém.

Promenade Foz do Douro - Het schilderachtige wandel- en fietspad langs de oevers van de Douro. De route voert langs parken, tuinen en kleine vissershavens en eindigt bij de zeewering Barra do Douro. Dit is een van de beste wandelingen van Porto.

Tram Linha 1 - De historische tram die het centrum van Porto met Foz do Douro verbindt. Het heerlijke trammetje rammelt langzaam langs de oevers van de Douro en heeft zijn eindpunt bij de tuin Passeio Alegre in Foz.

Weetje: De wijk staat bekend als Foz do Douro, maar de bewoners hebben het gewoon over Foz.

Foz do Douro is een ideale keuze voor je tweede of derde dag sightseeing in Porto. De wijk heeft geen echte topattracties; het is eerder een gebied om rustig te verkennen en de rustige, authentiek Portugese sfeer op te snuiven.

De echte trekpleisters van Foz zijn de twee aangename promenades: de Promenade Foz do Douro langs de rivier en de strandpromenade richting het Castelo do Queijo.

Een bezoek aan Foz kan variëren van een paar uur tot een hele dag, waarbij een hele dag ook het badplaatsje Matosinhos omvat, 3 km ten noorden van Foz. Een gids over Matosinhos vind je hier.

Aan de Avenida do Brasil zitten veel uitstekende restaurants; het Restaurante Praia da Luz, met uitzicht op het strand van Luz, is een echte aanrader.

Naar Foz reizen is heel eenvoudig, want de wijk wordt bediend door de reguliere buslijn 500 en de historische tram (verderop lees je meer over allebei).

Hieronder vind je een interactieve kaart met een voorgestelde route door Foz do Douro. De tocht van 5 km begint bij de tram- en bushalte ‘Fluvial’ naast de Jardim do Cálem en eindigt bij het strand Homem do Leme, waar een bushalte is. Op de kaart staan ook de belangrijkste bezienswaardigheden van Foz (groene markers) en de stranden (gele markers) - Let op: zoom uit om alle punten te zien

Bezienswaardigheden van Foz: 1) Jardim do Cálem 2) Jardim de Sobreiras 3) Farol de São Miguel-o-Anjo (vuurtoren) 4) Marégrafo da Foz do Douro (getijdenmeter) 5) Jardim do Passeio Alegre 6) Clube Minigolfe do Porto 7) Chalé Suisso (historische kiosk) 8) Foz Velha (historische wijk) 9) Fortaleza de São João da Foz (fort) 10) Pontão da Barra do Douro (zeewering) 11) Farol de Felgueiras (vuurtoren) 12) Pérgola da Foz
Stranden: 13) Praia do Carneiro 14) Praia dos Ingleses 15) Praia da Luz 16) Praia de Gondarém 17) Praia do Molhe 18) Praia do Homem do Leme 19) Praia de Matosinhos

De wijk Foz vanuit de lucht, met links in beeld de rivier de Douro

De westkant van de wijk Foz kijkt uit over de machtige Atlantische Oceaan, en langs deze kustlijn ligt een reeks kleine zandstranden die door granieten rotspartijen tegen erosie worden beschermd.

Deze stranden hebben grof goudkleurig zand en zijn blootgesteld aan elke zeebries, maar ze zijn ideaal voor een snel uitstapje in de zomer als je in Porto verblijft. Het zeewater is altijd fris en bereikt in hartje zomer maar zo’n 19 °C.

In Matosinhos zijn betere stranden te vinden, met zachter zand en golven die geschikt zijn om te surfen. Die liggen wel iets verder weg, maar zijn bereikbaar met de metro (en met buslijn 500).

Het strand Praia do Carneiro

Het grootste strand van de wijk Foz is de Praia do Carneiro, die aan de monding van de Douro ligt en omgeven wordt door betonnen zeeweringen en kustverdedigingswerken. Noordelijker liggen de Praia dos Ingleses, de Praia do Homem do Leme en de Praia de Gondarém, die een veel mooiere ligging hebben.

De strandpromenade verbindt alle stranden van de wijk Foz, en vaak kun je beter gewoon langs de kust slenteren en een stukje strand uitzoeken dat je aanspreekt.

Waarschuwing: Door de nabijheid van de rivier de Douro: controleer altijd de waterkwaliteit voordat je gaat zwemmen.

Het strand Praia do Homem do Leme

Het fort Fortaleza de São João da Foz beschermt de toegang tot de monding van de Douro al sinds de bouw in 1647. Het fort werd rond een gotische kerk gebouwd, de São João da Foz do Douro, en de ruïnes van die kerk zijn nog te zien in het midden van het fort.

De Fortaleza de São João da Foz is gratis toegankelijk en vanaf de kantelen heb je een mooi uitzicht.

De Jardim do Passeio Alegre is een heerlijk park aan de oever van de Douro. In het park vind je een midgetgolfbaan (Clube Minigolfe do Porto), een leuke bezigheid voor kinderen, en het Chalé Suisso, een van de oudste cafékiosken van Porto en tegelijk een nationaal monument.

De Pontão da Barra do Douro is de 400 meter lange golfbreker die de toegang tot de Douro-monding beschut. De kortere en oudere golfbreker eindigt bij de vuurtoren Farol de Felgueiras. Bij storm of in de winter kunnen enorme golven tegen de twee golfbrekers beuken, wat erg gevaarlijk kan zijn.

De Farol de Felgueiras, met op de achtergrond de Pontão da Barra do Douro

De Farol de São Miguel-o-Anjo is de oudste nog bestaande vuurtoren van Portugal. De granieten toren dateert uit 1527, maar al sinds de Romeinse tijd brandt er een vuur op deze rotspunt om de scheepvaart de weg te wijzen. Aan de rand van de kade, naast de vuurtoren, staat de Marégrafo da Foz do Douro, een historische getijdenmeter.

De eeuwenoude Farol de São Miguel-o-Anjo (links) naast de 19e-eeuwse douanetoren

Landinwaarts, weg van de rivier en de zee, ligt Foz Velha, een wijk met sfeervolle straatjes met kasseien en statige 19e-eeuwse villa's, gebouwd door rijke handelaren en families uit de hogere klasse. Het mooiste deel van Foz Velha vind je ten noorden van de Jardim do Passeio Alegre en rond de Rua do Padre Luís Cabral.

De wijk Foz ligt op 5 km van het centrum van Porto en is te bereiken met buslijn 500 en de historische tram (Linha 1).

De bus is goedkoper en rijdt vaker, maar de tram is als toeristische activiteit veel leuker. Zowel de tram als de bus volgt dezelfde route langs de oever van de Douro en beide zijn even schilderachtig.

Buslijn 500 rijdt met opvallende dubbeldekkers en vertrekt van de bushalte São Bento, dicht bij het treinstation São Bento. Een enkeltje bij de chauffeur kost € 2,50, of € 1,40 als je het Andante-vervoersbewijs gebruikt.

De tram van Linha 1 vertrekt bij de kerk São Francisco, aan de westkant van de wijk Ribeira. Een enkele tramrit kost € 6,00, een retour € 8,00.

Omdat de tram zo aantrekkelijk is, is hij altijd populairder bij toeristen dan de bus en kunnen de rijen erg lang zijn. Is het druk, steek dan de straat over naar de halte van bus 500 en neem de tram op de terugweg.