Tam, gdzie Douro w końcu łączy się z Atlantykiem, Porto zdaje się zmieniać zdanie na swój własny temat. Granitowe kamienice i pokryte azulejos fasady centrum ustępują miejsca bezkresnemu niebu, rześkiemu, słonemu powietrzu oraz wybrzeżu usianemu piaszczystymi zatoczkami, które przecinają ciemne formacje skalne. To właśnie Foz do Douro, najbardziej prestiżowa dzielnica miasta i miejsce, w którym Porto w końcu może odetchnąć pełną piersią.

Foz ma dwie zupełnie inne twarze i zachęcam Cię, abyś poświęcił czas na poznanie obu. Brzeg od strony oceanu jest dziki i spektakularny: to pas niewielkich plaż, na które z ogromną siłą napierają fale, a w tle tętni życiem modna Avenida do Brasil ze swoimi stylowymi restauracjami i barami. Z kolei południowy kraniec, gdzie rzeka pokonuje swój ostatni odcinek przed ujściem, jest znacznie spokojniejszy. To przestrzeń zacienionych ogrodów, nadrzecznych promenad i ławek, na których mieszkańcy Porto chętnie siadają z poranną gazetą. Na straży obu tych światów stoi Fortaleza de São João da Foz, XVI-wieczna twierdza, która od niemal czterystu lat strzeże ujścia rzeki. Nigdy nie nudzi mi się spacer w stronę latarni Felgueiras, stojącej na samym końcu długiego falochronu, choć unikam go wtedy, gdy Atlantyk akurat pokazuje swój gwałtowny charakter.

W Foz najbardziej lubię to, że dociera tu niewielu turystów. Większość zostaje w Ribeirze i piwnicach wina porto w Gai, co sprawia, że Pérgolę o zachodzie słońca, brukowane uliczki Foz Velha i długi spacer wzdłuż rzeki będziesz mieć niemal wyłącznie dla siebie. Moim ulubionym sposobem na dotarcie tutaj jest przejażdżka zabytkowym tramwajem linii 1. Wagonik toczy się niespiesznie brzegiem rzeki od kościoła São Francisco i wysadza Cię przy ogrodzie Passeio Alegre, gdzie poczujesz się niemal jak w zupełnie innym mieście.

Piszę o Portugalii od 2001 roku, a ponieważ rodzina mojej portugalskiej żony mieszka w pobliżu, Porto od dwudziestu pięciu lat jest naszym drugim domem. W tym przewodniku dzielimy się tym, czego się nauczyliśmy, abyś mógł zaplanować popołudnie lub cały dzień i odkryć to, co najlepsze w tej dzielnicy oraz na wybrzeżu po obu jej stronach.

 

 

Pérgola da Foz - Neoklasycystyczna pergola z lat 30., wiodąca wzdłuż plaży Praia do Molhe - najbardziej romantyczne miejsce na oglądanie zachodu słońca w Porto.

Plaże w Foz - Malownicze, piaszczyste plaże leżące wzdłuż linii brzegowej Foz są doskonałym miejscem na spędzenie gorących letnich dni. Najlepsze plaże to Praia do Carneiro, Praia dos Ingleses oraz Praia de Gondarém.

Promenade Foz do Douro - Malownicza ścieżka pieszo-rowerowa nad brzegiem rzeki Douro. Trasa przebiega przez parki, ogrody i małe porty rybackie, a kończy się na wale nadmorskim Barra do Douro. To jedna z najlepszych tras spacerowych w Porto.

Linha 1 tram - Historyczny tramwaj, łączący środkowe Porto z Foz do Douro. Urocze wagoniki powoli toczą się brzegiem rzeki Douro, a kończą trasę w ogrodzie Passeio Alegre w Foz.

Wskazówka: Dzielnica jest znana jako Foz do Douro, ale jej mieszkańcy nazywają ją po prostu Foz.

Zwiedzanie Foz do Douro to doskonały pomysł na spędzenie drugiego lub trzeciego dnia pobytu w Porto. Choć nie ma tutaj wybitnych atrakcji turystycznych, niezwykle przyjemnie jest powoli odkrywać uroki tego miejsca, zanurzając się jednocześnie w panującej w nim spokojnej i prawdziwie portugalskiej atmosferze.

Główne atrakcje Foz to dwa piękne deptaki: Promenade Foz do Douro, położona nad brzegiem rzeki, oraz biegnąca wzdłuż linii plaż promenada wiodąca do Castelo do Queijo.

 

 

Zwiedzanie Foz może trwać od kilku godzin do całego dnia. Cały dzień będzie potrzebny na wycieczkę obejmującą nadbrzeżne miasteczko Matosinhos, 3 km na północ od Foz. Przewodnik po Matosinhos można znaleźć tutaj.

Na Avenida do Brasil znajduje się wiele znakomitych restauracji, w tym szczególnie polecana Restaurante Praia da Luz, z której roztacza się widok na plażę Luz.

Dojazd do Foz jest bardzo dobry - dzielnica jest obsługiwana przez linię autobusową 500 oraz historyczny tramwaj (szczegóły w dalszej części artykułu).

Poniżej znajduje się interaktywna mapa sugerowanej wycieczki po Foz do Douro. Pięciokilometrowa trasa zaczyna się na przystanku tramwajowo-autobusowym „Fluvial” obok Jardim do Cálem, a kończy się na przystanku autobusowym przy plaży Homem do Leme. Na mapie wyróżniono również atrakcje turystyczne Foz (zielone oznaczenia) oraz plaże (żółte oznaczenia). Uwaga: aby zobaczyć wszystkie oznaczenia, oddal mapę.

Atrakcje Foz: 1) Jardim do Cálem 2) Jardim de Sobreiras 3) Farol de São Miguel-o-Anjo (latarnia morska) 4) Marégrafo da Foz do Douro (pływomierz) 5) Jardim do Passeio Alegre 6) Clube Minigolfe do Porto 7) Chalé Suisso (zabytkowy kiosk) 8) Foz Velha (obszar historyczny) 9) Fortaleza de São João da Foz (fort) 10) Pontão da Barra do Douro (wał nadmorski) 11) Farol de Felgueiras (latarnia morska) 12) Pérgola da Foz
Plaże: 13) Praia do Carneiro 14) Praia dos Ingleses 15) Praia da Luz 16) Praia de Gondarém 17) Praia do Molhe 18) Praia do Homem do Leme 19) Praia de Matosinhos

Zachodnia część dzielnicy Foz graniczy z potężnym Oceanem Atlantyckim, tworząc linię brzegową składającą się z szeregu małych, piaszczystych plaż, osłoniętych przed erozją przez granitowe wychodnie.

Są to plaże ze złotym, gruboziarnistym piaskiem i wystawione na podmuchy bryzy, ale świetnie się nadają na krótką letnią wycieczkę podczas pobytu w Porto. Morze w tym rejonie jest zawsze chłodne, osiągając jedynie 19°C w najgorętszym momencie lata.

 

 

W Matosinhos znajdują się lepsze plaże, z bardziej miękkim piaskiem i falami odpowiednimi do surfingu. Są one jednak położone nieco dalej i trzeba do nich dojechać metrem lub linią autobusową 500.

Praia do Carneiro

Największa plaża w dzielnicy Foz to Praia do Carneiro, która znajduje się w ujściu rzeki Douro i jest otoczona betonowymi wałami nadmorskimi oraz falochronami. Na północy natomiast znajdują się o wiele bardziej malownicze plaże: Praia dos Ingleses, Praia do Homem do Leme oraz Praia de Gondarém.

Wszystkie plaże dzielnicy Foz łączy nadbrzeżny deptak, można więc po prostu wędrować po nim, rozglądając się za miejscem, które nam się spodoba.

Ostrzeżenie: Z powodu bliskości rzeki Douro zawsze sprawdzaj jakość wody, zanim zdecydujesz się na kąpiel w morzu.

Praia do Homem do Leme

Fortaleza de São João da Foz to warownia, która strzegła dostępu do ujścia rzeki Douro od 1647 roku. Fort został wybudowany wokół gotyckiego kościoła São João da Foz do Douro, ruiny którego można oglądać w centralnej części warowni.

Wstęp do Fortaleza de São João da Foz jest bezpłatny, a ze szczytu fortyfikacji roztaczają się piękne widoki.

Jardim do Passeio Alegre to uroczy park położony na brzegu rzeki Douro. W obrębie parku znajduje się pole do mini-golfa (Clube Minigolfe do Porto), będącego świetną rozrywką dla dzieci, oraz Chalé Suisso, jedna z najstarszych kawiarni-kiosków w Porto, która jest również narodowym zabytkiem.

Pontão da Barra do Douro to 400-metrowy wał nadmorski, który osłania ujście rzeki Douro. Krótszy i starszy wał kończy się przy latarni morskiej Farol de Felgueiras. Podczas burz i przy zimowej pogodzie ogromne fale załamują się na dwóch wałach nadmorskich i mogą stwarzać poważne zagrożenie.

Farol de Felgueiras, z tyłu Pontão da Barra do Douro

Farol de São Miguel-o-Anjo to najstarsza zachowana latarnia morska w Portugalii. Granitowa wieża została wybudowana w 1527 roku, ale już w czasach rzymskich na występie skalnym utrzymywano tutaj ogień wskazujący drogę statkom. Na krawędzi doku, przy latarni morskiej, znajduje się Marégrafo da Foz do Douro - historyczny miernik pływów.

Historyczna Farol de São Miguel-o-Anjo (po lewej) obok XIX-wiecznej wieży kontroli celnej

W oddaleniu od wybrzeża i brzegu rzeki znajduje się Foz Velha, obszar z ładnymi, brukowanymi ulicami i wspaniałymi XIX-wiecznymi willami zbudowanymi przez majętnych kupców i rodziny z wyższych klas społecznych. Najładniejsze części Foz Velha to te na północ od Jardim do Passeio Alegre oraz wokół Rua do Padre Luís Cabral.

Dzielnica Foz znajduje się w odległości 5 km od centrum Porto i łączy ją z nim linia autobusowa 500 oraz historyczny tramwaj (trasa Linha 1).

Autobus jest tańszy i jeździ z większą regularnością, ale podróż tramwajem to przyjemniejsze doświadczenie turystyczne. Oba środki transportu podążają tą samą trasą wzdłuż brzegu rzeki Douro, a widoki są jednakowo malownicze.

Autobusy linii 500 to wyróżniające się, piętrowe pojazdy, odjeżdżające z przystanku autobusowego São Bento w pobliżu dworca kolejowego o tej samej nazwie. Bilet w jedną stronę kupiony u kierowcy kosztuje 2,50 € lub, jeśli korzystamy z biletu Andante, 1,40 €.

Tramwaje Linha 1 odjeżdżają spod kościoła São Francisco, położonego w zachodniej części dzielnicy Ribeira. Bilet w jedną stronę kosztuje 3,5 €, a powrotny - 6 €.

Urok podróży tramwajem powoduje, że turyści wybierają tę formę transportu częściej niż autobus, przez co kolejki bywają bardzo długie. Jeśli jest tłoczno, przejdź na drugą stronę ulicy na przystanek autobusu linii 500, a na przejażdżkę tramwajem zdecyduj się w drodze powrotnej.