Przez czterysta lat mężczyźni z Viany do Castelo wypływali na dorsze aż pod Nową Fundlandię, a ich żony czekały na nabrzeżu na statki, które nie zawsze wracały. To surowe atlantyckie dziedzictwo wciąż kształtuje miasto, choć niewielu turystów zwiedzających północ Portugalii dociera tak daleko w górę wybrzeża.

Viana leży tam, gdzie rzeka Lima uchodzi do Atlantyku. To portowe miasto, które wyrosło na przemyśle stoczniowym i flotach dorszowych, i do dziś zachowało ten pracowity charakter. Wejdź na Praça da República w samym centrum starego miasta, a zobaczysz Vianę w jej żywiole. Siedemnastowieczne kamienice pochylają się nad brukiem, a kawiarniane ogródki zapełniają się mieszkańcami, którzy spotykają się tu od pokoleń. Na południu nabrzeże przechodzi w zadbane parki, a dalej w ruchliwy port rybacki, który wciąż działa tak jak dawniej. Obok cumuje Gil Eannes, statek szpitalny z lat 50., który niegdyś pływał z flotą na Nową Fundlandię, a dziś jest jednym z najciekawszych muzeów w Portugalii.

Nad tym wszystkim, z zalesionych zboczy Monte de Santa Luzia, czuwa Santuário de Santa Luzia, ogromna neobizantyjska bazylika widoczna niemal z każdego miejsca w mieście. Wespnij się wąską klatką schodową na szczyt kopuły, a zrozumiesz, dlaczego tak wielu Portugalczyków uważa ten widok za najpiękniejszy na północy kraju: miasto, rzeka i Atlantyk rozciągają się u twoich stóp.

Do Viany można wpaść na jednodniową wycieczkę z Porto, ale gorąco radzę zostać tu dłużej. Miasto jest naturalną bazą do poznawania całego Minho: nadrzeczne miasteczko Ponte de Lima, warowne przygraniczne miasteczko Valença i zielone wzgórza Parku Narodowego Peneda-Gerês są stąd w zasięgu ręki. Również poza samą Vianą to jeden z tych zakątków Portugalii, które urzekają po cichu, i zarazem jeden z najrzadziej odwiedzanych.

Poznaję Portugalię od 2001 roku i razem z moją żoną Portugalką wielokrotnie wracałem przez te lata do Viany do Castelo, czasem na jeden dzień zwiedzania, czasem traktując ją jako bazę na niespieszny tydzień wędrówek po Minho. W tym przewodniku dzielę się tym, czego się dowiedzieliśmy, żeby pomóc ci zaplanować podróż, w której zarówno miasto, jak i całe Minho dostaną tyle czasu, na ile zasługują.

Santuário de Santa Luzia: Ogromna biała bazylika wieńcząca wzgórze nad miastem, z trzema wielkimi rozetami, które należą do największych na Półwyspie Iberyjskim. Wejdź wąską klatką schodową na szczyt kopuły, a cała Viana rozłoży się pod tobą, z rzeką Lima wijącą się aż do Atlantyku.

Praça da República: Tętniące życiem centrum starego miasta, brukowany plac otoczony XVI-wiecznymi kamienicami i piętrową fasadą Santa Casa da Misericórdia. Zajrzyj do kościoła Misericórdia, a zobaczysz jedno z najpiękniejszych wnętrz na północy kraju, ze złoconą snycerką i ścianami pokrytymi biało-niebieskimi płytkami azulejo.

Statek szpitalny Gil Eannes: Jednostka z lat 50., zbudowana w stoczni w Vianie, by wspierać floty dorszowe podczas długich wypraw na Nową Fundlandię. Służyła zarazem jako statek zaopatrzeniowy i pływający szpital. Dziś możesz obejść cały statek, od mostka kapitańskiego aż po sale operacyjne przy stępce, gdzie chirurdzy pracowali w najspokojniejszym miejscu kadłuba.

Praia do Cabedelo: Najpiękniejsza plaża w okolicy, szeroki łuk jasnego piasku ciągnący się przez ponad trzy kilometry wzdłuż południowego brzegu ujścia rzeki Lima. Dzięki stałym atlantyckim wiatrom i równej fali to jedno z najlepszych miejsc do surfowania na Costa Verde, a latem kursuje tu z miasta mały prom.

Viana do Castelo to jeden z najlepszych celów jednodniowych wycieczek z Porto, a przy tym jeden z najczęściej pomijanych. Miasto ma aż nadto atrakcji, by wypełnić cały dzień zwiedzania, i zupełnie własny charakter. Po zgiełku Porto tutejszy wolniejszy rytm to bardzo miła odmiana.

Nie potrzebujesz nawet samochodu. Międzyregionalny pociąg Comboios de Portugal kursuje regularnie przez cały dzień z dworca Campanhã w Porto. Najszybsze połączenia docierają do Viany w 75 minut, a bilet w jedną stronę kosztuje zaledwie 8,90 €. Bilety i rozkłady jazdy znajdziesz na www.cp.pt

Proponowałbym podzielić dzień na trzy części, zgodnie z układem samego miasta. Zacznij od historycznego centrum z brukowanymi uliczkami i placem Praça da República, a potem zejdź na nabrzeże, do portu i statku Gil Eannes. Monte de Santa Luzia zostaw na późne popołudnie, kiedy światło nad rzeką i Atlantykiem jest najpiękniejsze. Na wszystkie trzy części przeznacz od pięciu do sześciu godzin, a zostanie ci czas na niespieszny lunch.

Poniższa mapa pokazuje trasę. Zielona linia wyznacza trasę zwiedzania miasta, a żółta obejmuje Monte de Santa Luzia. Oddal mapę, aby zobaczyć wszystkie punkty.

Atrakcje wycieczki: 1) Museu do Traje 2) Praça da República 3) Igreja da Misericórdia 4) Sé Catedral 5) Ponte Eiffel 6) Monumento ao 25 de Abril 7) Centro Cultural 8) Gil Eannes 9) Forte Santiago da Barra 10) Santuário de Nossa Senhora 11) Igreja de São Domingos 12) Elevador de Santa Luzia 13) Santuário de Santa Luzia 14) Citânia Santa Luzia 15) Praia Norte (plaża) 16) Praia do Cabedelo (plaża)
Uwaga: W poniedziałki wszystkie muzea w mieście są zamknięte, dlatego lepiej nie odwiedzać Viana do Castelo tego dnia

Utrzymana w stylu gotyckim katedra Sé

Wycieczkę proponujemy zacząć od historycznego centrum, które, co wygodne, leży blisko dworca kolejowego. Historyczne centrum ma regularny, szachownicowy układ ulic z placem Praça da República pośrodku. Do najciekawszych miejsc należą katedra Sé, kościół Misericórdia i pouczające regionalne muzeum strojów ludowych Museu do Traje.

Nabrzeże to mieszanka ultranowoczesnych budynków i parków skupionych wokół Centro Cultural. W stronę ujścia rzeki Lima rozciąga się rozległy kompleks fortu Santiago da Barra i portu, w którym cumuje statek Gil Eannes.

Ostatnią częścią wycieczki jest wzgórze Monte de Santa Luzia (228 m). Wznosi się na nim Santuário de Santa Luzia, a obok leżą ruiny osady z epoki żelaza, Citânia de Santa Luzia. Na wzgórze wjeżdża kolejka szynowo-linowa, która zatrzymuje się u stóp Santuário de Santa Luzia.

Widok na Viana do Castelo ze szczytu Santuário de Santa Luzia

Ruiny Citânia Santa Luzia to pozostałości dużego miasta i fortu z epoki żelaza, które zajmowały cały szczyt wzgórza Santa Luzia.

Kościół Igreja de São Domingos

Viana do Castelo może nie wydawać się oczywistym wyborem na urlop, ale to fantastyczne miejsce, jeśli szukasz zupełnie nieodkrytego i wyjątkowego celu podróży.

Oprócz zabytków i atrakcji Viana do Castelo oferuje szeroki wybór restauracji, hoteli i barów. Miasto ma infrastrukturę, usługi i życie nocne dużego miasta, ale bez przesadnego zgiełku i gorączkowego tempa Lizbony czy Porto.

Na urlop Viana do Castelo oferuje wyjątkowo dobry stosunek jakości do ceny, bo wszystkie restauracje i lokale nocne są nastawione na miejscowych, a nie na turystów.

Moja opinia: Jeśli zachwyciła cię Lizbona, Porto skradło ci serce, a Algarve jest dla ciebie zbyt turystyczne, to Viana do Castelo powinna być następnym miejscem, które odwiedzisz w Portugalii.

Viana do Castelo nie jest typowym kurortem plażowym, ale w odległości spaceru od historycznego centrum są wspaniałe plaże (Praia Norte), a latem kursuje prom na piękną Praia do Cabedelo.

Miasto to idealna baza wypadowa do zwiedzania regionu Minho i wybrzeża Costa Verde, a Viana do Castelo jest głównym węzłem komunikacyjnym regionu.
Przykładowy tygodniowy plan mógłby wyglądać tak:
• Dzień 1 - Zwiedzanie historycznego centrum i wzgórza Santa Luzia.
• Dzień 2 - Statek Gil Eannes i plaże
• Dzień 3 - Jednodniowa wycieczka do Ponte de Lima (urokliwe miasteczko)
• Dzień 4 - Jednodniowa wycieczka do Valença (warowne miasto na granicy z Hiszpanią)
• Dzień 5 - Jednodniowa wycieczka do Parque Nacional Peneda-Gerês (potrzebny samochód)
• Dzień 6 - Jednodniowa wycieczka do Caminha i Vila Nova de Cerveira (urocze nadmorskie miasteczka)
• Dzień 7 - Jednodniowa wycieczka do Barcelos (ładne miasteczko nad rzeką)

Viana do Castelo ma przyzwoity wybór hoteli i pokoi do wynajęcia, a najlepsze z nich znajdziesz na mapie poniżej. Jeśli ustawisz daty swojej podróży, zobaczysz aktualne ceny i dostępność:

Planując wyjazd do Viana do Castelo i regionu Minho, warto wziąć pod uwagę pogodę. Costa Verde (Zielone Wybrzeże) zawdzięcza swoją nazwę bujnej roślinności, ale ta bierze się z obfitych deszczów, które wiatr przynosi znad Oceanu Atlantyckiego i które spadają na wzgórza.
Letnie miesiące są suche i ciepłe, ale jesienią, zimą i wczesną wiosną potrafi sporo padać.

Statek szpitalny Gil Eannes zbudowano w 1955 roku, by wspierał flotę rybacką miasta podczas trwających cały miesiąc wypraw na dorsze w okolice Nowej Fundlandii (u wybrzeży Kanady). Statek pełnił jednocześnie funkcję jednostki zaopatrzeniowej i pływającego szpitala dla ludzi wykonujących ten niezwykle niebezpieczny zawód.

W 1992 roku statek uratowano przed złomowaniem i z wielką troską przywrócono mu dawną świetność, a dziś przypomina o rybackich tradycjach Viana do Castelo. Możemy zwiedzić cały statek, od mostka kapitańskiego po maszynownię, a nawet sale operacyjne. To fantastyczna atrakcja zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci: www.fundacaogileannes.pt

Statek Gil Eannes

Salę operacyjną umieszczono w najniżej położonej części statku, by przy wzburzonym morzu jak najmniej się kołysała

Okazałe Santuário de Santa Luzia wznosi się na szczycie Monte de Santa Luzia i widać je z każdego miejsca w mieście. Ten kościół w stylu neobizantyjskim jest znacznie młodszy, niż się wydaje: budowę rozpoczęto dopiero w 1904 roku, a ukończono ją w 1959 roku.

Ze wzgórza Monte de Santa Luzia roztaczają się wspaniałe panoramiczne widoki na okolicę, a jeśli masz dobrą kondycję (i nie cierpisz na klaustrofobię ani lęk wysokości), możesz wspiąć się na szczyt kopuły kościoła, skąd widok jest jeszcze lepszy.
Powiązane artykuły: Santuário de Santa Luzia.

Santuário de Santa Luzia

Niepozorny wygląd zewnętrzny Santa Casa da Misericórdia w niczym nie zapowiada przepychu i bogatej dekoracji wnętrza kościoła. W środku każdą powierzchnię zdobią złocenia i pięknie malowane płytki azulejos.

Wnętrze Igreja da Misericórdia jest po prostu oszałamiające

Costa Verde to przepiękne wybrzeże z dzikimi, smaganymi wiatrem plażami. Robią ogromne wrażenie, a latem, gdy wiatr słabnie, spokojnie mogą konkurować z najlepszymi plażami Algarve.

Woda morska u wybrzeży północnej Portugalii jest zaskakująco zimna: latem dochodzi zaledwie do 16–18°C.

Praia do Cabedelo to najpiękniejsza plaża Viana do Castelo, położona po południowej stronie rzeki Lima. Ta dziewicza plaża ciągnie się na długości ponad 3,5 km i przyciąga surferów oraz kitesurferów, bo ma świetne fale i stałą bryzę od morza.

Po północnej stronie ujścia rzeki Lima (i bliżej miasta) leży Praia Norte. To piękna piaszczysta plaża przetykana skalnymi występami, z gwarną promenadą pełną kawiarni, barów i restauracji.

Dalej na północ wzdłuż wybrzeża leżą mniejsze miejscowości wypoczynkowe: Carreço, Afife i Vila Praia de Âncora, a w każdej z nich znajdziesz wspaniałą piaszczystą plażę.

Plaża Praia Norte