Przez cztery stulecia mężczyźni z Viana do Castelo wypływali ku brzegom Nowej Fundlandii po dorsze, a ich żony czekały na nabrzeżu na statki, które nie zawsze wracały. To surowe atlantyckie dziedzictwo do dziś kształtuje charakter miasta, choć niewielu turystów odwiedzających północną Portugalię dociera tak daleko na północ wybrzeża.

Viana leży w miejscu, gdzie rzeka Lima wpada do Atlantyku. To portowe miasto wyrosłe na przemyśle stoczniowym i flotach dorszowych do dziś zachowało swojego pracowitego ducha. Wystarczy wejść na Praça da República w samym sercu starego miasta, by zobaczyć Vianę w jej prawdziwym żywiole. Siedemnastowieczne kamienice pochylają się nad brukowanymi uliczkami, a kawiarniane ogródki wypełniają się mieszkańcami, którzy spotykają się tu od pokoleń. Kierując się na południe, dochodzimy do nadrzecznej promenady z zadbanymi parkami, a kawałek dalej do gwarnego portu rybackiego, pracującego dokładnie tak jak dawniej. Przy nabrzeżu stoi zacumowany Gil Eannes, pochodzący z lat 50. XX wieku statek szpitalny, który niegdyś towarzyszył flocie dorszowej, a dziś mieści jedno z najciekawszych muzeów w Portugalii.

Z zalesionych zboczy Monte de Santa Luzia nad wszystkim czuwa Santuário de Santa Luzia, potężna neobizantyńska bazylika widoczna z niemal każdego punktu w mieście. Wejdź po wąskich schodach na sam szczyt jej kopuły, a zobaczysz, dlaczego tak wielu Portugalczyków uważa ten widok za najpiękniejszą panoramę na północy, z miastem, rzeką i Atlantykiem rozciągającymi się u twoich stóp.

Viana świetnie sprawdza się jako cel jednodniowej wycieczki z Porto, ale szczerze zachęcam, by zostać tu na dłużej. Miasto jest naturalną bazą do odkrywania całego regionu Minho, skąd z łatwością dotrzemy do leżącego nad rzeką miasteczka Ponte de Lima, warownej przygranicznej Valençy czy zielonych wzgórz Parku Narodowego Peneda-Gerês. Poza samą Vianą to jeden z najbardziej urokliwych i zarazem najmniej zadeptanych zakątków Portugalii.

Odkrywam Portugalię od 2001 roku i wraz z moją pochodzącą z Portugalii żoną wracałem do Viany do Castelo wielokrotnie, czasem na jeden dzień zwiedzania, a czasem traktując miasto jako bazę wypadową na spokojniejszy, tygodniowy urlop w regionie Minho. W tym przewodniku dzielę się naszymi doświadczeniami, aby ułatwić ci zaplanowanie podróży i poświęcenie należnego czasu zarówno samemu miastu, jak i całemu regionowi.

Santuário de Santa Luzia: Ogromna, biała bazylika króluje na wzgórzu nad miastem, zdobiona trzema potężnymi rozetami, należącymi do największych na Półwyspie Iberyjskim. Wejdź po wąskich schodach na sam szczyt kopuły, a zobaczysz całą Vianę rozpościerającą się poniżej, z rzeką Lima wijącą się w stronę Atlantyku.

Praça da República: Tętniące życiem serce starego miasta. Ten wyłożony brukiem plac otaczają XVI-wieczne kamienice oraz kaskadowa fasada budynku Santa Casa da Misericórdia. Wejdź do środka kościoła Misericórdia, a odkryjesz jedno z najpiękniejszych wnętrz na północy kraju, ze złoconą snycerką i ścianami pokrytymi niebiesko-białymi kafelkami azulejos.

Statek szpitalny Gil Eannes: Zbudowana w latach 50. XX wieku w stoczni w Vianie jednostka wspomagała flotę poławiaczy dorsza podczas ich długich wypraw na Nową Fundlandię, pełniąc funkcję statku zaopatrzeniowego i pływającego szpitala. Dziś możesz zwiedzić cały statek, od mostka kapitańskiego aż po sale operacyjne przy stępce, gdzie chirurdzy pracowali w najbardziej stabilnej części kadłuba.

Praia do Cabedelo: Najpiękniejsza plaża w okolicy, tworząca szeroki łuk jasnego piasku ciągnący się przez ponad trzy kilometry wzdłuż południowego brzegu ujścia rzeki Lima. Niezawodne wiatry atlantyckie i stała fala oceaniczna uczyniły z niej jedno z najlepszych miejsc do surfingu na wybrzeżu Costa Verde, a latem z miasta kursuje tu niewielki prom.

Viana do Castelo to jeden z najlepszych pomysłów na jednodniowy wypad z Porto, a zarazem jeden z najbardziej niedocenianych. Miasto oferuje z nawiązką tyle atrakcji, by wypełnić cały dzień zwiedzania, a przy tym ma swój własny, unikalny charakter. Po zgiełku Porto tutejszy, wolniejszy rytm jest przyjemną odmianą.

Nie potrzebujesz nawet samochodu. Pociągi międzyregionalne przewoźnika Comboios de Portugal kursują regularnie przez cały dzień ze stacji Porto Campanhã, a najszybsze połączenia docierają do Viana w zaledwie 75 minut. Bilet w jedną stronę kosztuje tylko 8,90 €. Bilety i rozkład jazdy znajdziesz na stronie www.cp.pt

Sugeruję podzielić dzień na trzy części, zgodnie z naturalnym układem miasta. Zacznij od historycznego centrum z wybrukowanymi uliczkami i placem Praça da República, a następnie przejdź na nabrzeże, by zobaczyć port i statek Gil Eannes. Wzgórze Monte de Santa Luzia zostaw na późne popołudnie, kiedy światło nad rzeką i Oceanem Atlantyckim jest najpiękniejsze. Na całą tę trasę przeznacz od pięciu do sześciu godzin, dzięki czemu znajdziesz też czas na niespieszny obiad.

Poniższa mapa przedstawia całą trasę. Zielona linia wyznacza szlak zwiedzania miasta, a żółta prowadzi na Monte de Santa Luzia. Oddal mapę, aby zobaczyć wszystkie punkty.

Atrakcje na trasie wycieczki: 1) Museu do Traje 2) Praça da República 3) Igreja da Misericórdia 4) Sé Catedral 5) Ponte Eiffel 6) Monumento ao 25 de Abril 7) Centro Cultural 8) Gil Eannes 9) Forte Santiago da Barra 10) Santuário de Nossa Senhora 11) Igreja de São Domingos 12) Elevador de Santa Luzia 13) Santuário de Santa Luzia 14) Citânia Santa Luzia 15) Praia Norte (plaża) 16) Praia do Cabedelo (plaża)
Uwaga: W poniedziałki wszystkie miejskie muzea są zamknięte, dlatego lepiej zaplanować wizytę w Viana do Castelo w inny dzień tygodnia.

Gotycka katedra Sé

Jednodniową wycieczkę warto zacząć od zabytkowego centrum, które znajduje się bardzo blisko stacji kolejowej. Stare miasto ma układ siatki z placem Praça da República w samym sercu. Do najważniejszych zabytków należą katedra Sé, kościół Igreja da Misericórdia oraz interesujące muzeum stroju ludowego Museu do Traje.

Nabrzeże to połączenie nowoczesnej architektury i terenów zielonych skupionych wokół centrum kulturalnego Centro Cultural. Idąc w stronę ujścia rzeki Lima, dochodzimy do rozległego fortu Forte de Santiago da Barra i kompleksu portowego, przy którym zacumowany jest statek-muzeum Gil Eannes.

Ostatnim etapem wycieczki jest wzgórze Monte de Santa Luzia (228 m n.p.m.). To tutaj znajduje się sanktuarium Santuário de Santa Luzia oraz pochodzące z epoki żelaza ruiny osady Citânia de Santa Luzia. Na szczyt wjeżdża kolejka linowo-terenowa, która zatrzymuje się tuż u stóp sanktuarium.

Widok na Viana do Castelo ze szczytu Santuário de Santa Luzia

Ruiny Citânia Santa Luzia to pozostałości ważnego grodu i fortu z epoki żelaza, który zajmował cały szczyt wzgórza Santa Luzia.

Kościół Igreja de São Domingos

Viana do Castelo może nie wydawać się oczywistym wyborem na wakacje, ale to fantastyczna lokalizacja, jeśli szukasz nieodkrytego i wyjątkowego miejsca.

Obok zabytków i licznych atrakcji Viana do Castelo oferuje duży wybór restauracji, hoteli i barów. Miasto posiada infrastrukturę, usługi i życie nocne jak w dużym mieście, ale bez przesadnego hałasu i zgiełku Lizbony czy Porto.

Na wakacje Viana do Castelo zapewnia wyjątkowo korzystny stosunek jakości do ceny, ponieważ restauracje i lokale nocne są nastawione na mieszkańców, a nie na turystów.

Moim zdaniem: Jeśli zachwyciła cię Lizbona, skradło ci serce Porto, a Algarve jest dla ciebie zbyt turystyczne, to Viana do Castelo powinna być kolejnym miejscem, które odwiedzisz w Portugalii.

Viana do Castelo nie jest klasycznym kurortem plażowym, ale w odległości krótkiego spaceru od zabytkowego centrum znajdują się niesamowite plaże (Praia Norte), a latem kursuje prom na piękną Praia do Cabedelo.

Miasto stanowi idealną bazę wypadową do zwiedzania regionu Minho oraz wybrzeża Costa Verde, a sama Viana do Castelo jest głównym węzłem komunikacyjnym regionu.
Proponowany plan na 1-tygodniowy wyjazd może obejmować:
• Dzień 1 – Zwiedzanie zabytkowego centrum i wzgórza Santa Luzia.
• Dzień 2 – Wizyta na statku Gil Eannes i odpoczynek na plażach
• Dzień 3 – Jednodniowa wycieczka do Ponte de Lima (urokliwego miasteczka)
• Dzień 4 – Jednodniowa wycieczka do Valençy (obwarowanego miasta na granicy z Hiszpanią)
• Dzień 5 – Jednodniowa wycieczka do Parque Nacional Peneda-Gerês (wymagany samochód)
• Dzień 6 – Jednodniowa wycieczka do Caminhi i Vila Nova de Cerveira (uroczych nadmorskich miejscowości)
• Dzień 7 – Jednodniowa wycieczka do Barcelos (urokliwego miasta nad rzeką)

Viana do Castelo oferuje całkiem dobry wybór hoteli i pokoi na wynajem, a najlepsze z nich zaprezentowano na poniższej mapie. Po dostosowaniu dat wyjazdu wyświetlą się aktualne ceny i dostępność:

Planując podróż do Viana do Castelo i regionu Minho, warto pamiętać o pogodzie. Costa Verde (Zielone Wybrzeże) zawdzięcza swoją nazwę bujnej roślinności, ale ta jest wynikiem opadów deszczu, które nadciągają od Oceanu Atlantyckiego i spadają na tutejsze wzgórza.
Miesiące letnie są suche i ciepłe, jednak jesienią, zimą i wczesną wiosną opady mogą być dość obfite.

Statek-szpital Gil Eannes wybudowano w 1955 roku, aby wspierać miejską flotę rybacką podczas trwających miesiącami wypraw na połowy dorsza w rejonie Nowej Fundlandii (u wybrzeży Kanady). Jednostka pełniła zarazem funkcję statku zaopatrzeniowego i pływającego szpitala dla osób wykonujących ten niezwykle niebezpieczny zawód.

W 1992 roku uchroniono go przed złomowaniem i z dbałością o detale przywrócono mu dawną świetność. Dziś stanowi on hołd dla rybackiego dziedzictwa Viana do Castelo. Możesz zwiedzić cały statek, od mostka kapitańskiego po maszynownię, a nawet sale operacyjne. To fantastyczna atrakcja turystyczna zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci: http://www.fundacaogileannes.pt

Statek-szpital Gil Eannes

Sala operacyjna znajdowała się w najniższym punkcie statku, aby w trakcie wzburzonego morza kołysanie było jak najmniej odczuwalne

Wspaniałe sanktuarium Santuário de Santa Luzia wznosi się na szczycie Monte de Santa Luzia i jest widoczne z każdego punktu miasta. Ten kościół w stylu neobizantyjskim jest znacznie młodszy, niż się wydaje, jego budowa rozpoczęła się bowiem dopiero w 1904 roku, a zakończyła w 1959 roku.

Ze wzgórza Monte de Santa Luzia roztacza się zachwycający widok na całą okolicę. Jeśli masz dobrą kondycję (i nie cierpisz na klaustrofobię ani lęk wysokości), możesz wejść na sam szczyt kopuły kościoła, skąd roztacza się jeszcze wspanialsza panorama.
Powiązane artykuły: Santuário de Santa Luzia.

Santuário de Santa Luzia

Niepozorna fasada Santa Casa da Misericórdia w żaden sposób nie zapowiada bogatego i ozdobnego wnętrza świątyni. W środku niemal każdą powierzchnię zdobią pozłacane ornamenty oraz pięknie malowane płytki azulejos.

Wnętrze Igreja da Misericórdia po prostu zachwyca

Wybrzeże Costa Verde słynie z przepięknych, dziewiczych i smaganych wiatrem plaż. Krajobrazy są zachwycające, a latem, gdy wiatr nieco cichnie, tutejsze plaże mogą śmiało konkurować z najlepszymi zakątkami Algarve.

Woda w oceanie u wybrzeży północnej Portugalii jest zaskakująco zimna i latem osiąga zaledwie 16-18°C.

Praia do Cabedelo to najpiękniejsza plaża w Viana do Castelo, leżąca po południowej stronie rzeki Rio Lima. Ten dziewiczy pas wybrzeża ciągnie się przez ponad 3,5 km i cieszy się ogromną popularnością wśród miłośników surfingu oraz kitesurfingu ze względu na świetne fale i niezawodną morską bryzę.

Po północnej stronie ujścia rzeki Lima (i bliżej samego miasta) znajduje się Praia Norte. To piękna piaszczysta plaża poprzecinana skalistymi występami, przy której rozciąga się tętniąca życiem promenada z licznymi kawiarniami, barami i restauracjami.

Kierując się dalej na północ wzdłuż wybrzeża, trafimy do mniejszych miejscowości wypoczynkowych: Carreço, Afife oraz Vila Praia de Âncora. Każda z nich oferuje wspaniałą piaszczystą plażę.

Plaża Praia Norte